Merhaba, yaklaşık 35 yıllık eski bir binada oturuyoruz ve evimizin su tesisatı maalesef hala o dönemin orijinal demir borularından oluşuyor. Son birkaç aydır muslukları ilk açtığımda suyun kısa bir süreliğine sarımtırak, hatta kahverengi gibi paslı aktığını görüyorum. Ayrıca eskiden çok tazyikli akan suyumuzun basıncı, özellikle mutfak ve banyoda yarı yarıya düştü. Duvarların içinden geçen boruların olduğu bazı noktalarda boyaların hafiften kabardığını ve küf kokusu geldiğini de fark ettim. Bu demir tesisat borularının içten içe oksitlendiğini veya çürüdüğünü nasıl kesin olarak anlarız? Eğer borular paslandıysa bu suyu kullanmak sağlığımız için tehlikeli midir ve kırmadan dökmeden bu eski boruları kurtarmanın bir yolu var mıdır?
"
: Mahmut Usta
Merhaba, eski binalarda kullanılan galvanizli demir boruların sağlıklı kullanım ömrü ortalama yirmi beş ile otuz yıl arasındadır. Anlattığınız şikayetler, demir tesisat borularında oksitlenme, yani halk arasındaki adıyla paslanma ve çürüme sürecinin en net ve tipik belirtileridir. Demir boruların oksitlendiğini anlamanın birkaç kesin yolu vardır. İlk ve en belirgin işaret, muslukları bir süre kapalı tutup ilk açtığınızda suyun sarı, kızıl veya kahverengi renkte akmasıdır. Bu renk değişimi, borunun iç yüzeyinde biriken pas ve metal tabakasının suya karışmasından kaynaklanır. Oksitlenmiş bu suyun içilmesi veya yemeklerde kullanılması sağlık açısından kesinlikle tavsiye edilmez.
İkinci büyük belirti ise su basıncındaki ciddi düşüşlerdir. Oksitlenme sadece boruyu dıştan çürütmekle kalmaz, iç kısımlarda kireç ve pas katmanları oluşturarak borunun iç çapını daraltır. Damar tıkanıklığı gibi düşünebilirsiniz; suyun geçeceği alan daraldığı için bataryalarınızdan eskisi gibi tazyikli su alamazsınız. Ayrıca duvarlarda bahsettiğiniz bölgesel kabarmalar ve rutubet kokuları, oksitlenen borunun zayıflayıp iğne ucu kadar delikler (kılcal sızıntılar) açtığının en büyük habercisidir. Demir borular her zaman içeriden dışarıya doğru çürür, bu yüzden dışarıdan sağlam görünseler bile borunun içi tamamen bitmiş olabilir.
Maalesef oksitlenmiş ve içi pas dolmuş bir demir su tesisatını kimyasal ilaçlarla açmak, kırmadan temizlemek veya eski sağlam haline getirmek teknik olarak mümkün değildir. Borular artık yapısal ömrünü tamamlamıştır ve şebeke basıncına dayanamayacak kadar zayıflamıştır. Yapılması gereken en kesin ve kalıcı çözüm, sağlığınızı da tehdit eden bu çürümüş demir tesisatın iptal edilip, yerine paslanma ve tıkanma riski olmayan modern plastik (PPRC) tesisat borularının çekilmesidir. Uzman ekiplerce yeni tesisat, sıva üstünden veya uygun boşluklardan geçirilerek evinizdeki kırma dökme işlemleri minimum seviyede tutulabilir.
İSTANBUL TESİSAT
Kurumsal Teknik Destek Birimi
